Levi Rizki Saputra Notes

Limit Trigomometri

Created at . Updated at .

# Rumus limθ0sin(θ)θ\lim_{\theta\to 0} \frac{\sin(\theta)}{\theta}

# Menggunakan Intuisi

limθ0sin(θ)θ\lim_{\theta\to 0} \frac{\sin(\theta)}{\theta}

Untuk menganalisanya kita membutuhkan sebuah unit lingkaran. Kita akan menggunakan sin definisi unit lingkaran.

Intuisi

sin(θ)=y\sin(\theta) = y

Panjang busur di depan sudut θ\theta adalah θr=θ\theta \cdot r = \theta. Menurut intuisi semakin kecil θ\theta, semankin kecil yy. Saat θ\theta sangat kecil maka akan terjadi θ=y\theta = y. Sehingga yθ=1\dfrac{y}{\theta} = 1. Maka

limθ0sin(θ)θ=yθ=1\lim_{\theta\to 0} \frac{\sin(\theta)}{\theta} = \frac{y}{\theta} = 1

# Menggunakan Teorema Apit

Kita dapat menggunakan definisi fungsi trigonometri menurut unit lingkaran.

Intuisi

Kita membuat segitiga siku-siku dengan jari-jari yang berada di sumbu x positif sebagai alas dan perpanjangan jari-jari yang lain sebagai sisi-miring.

Kita bisa memecah bangun segitiga siku-siku paling besar menjadi 3 bangun.

Bangun 1

Bangun 1

Pada bangun ke 1 berlaku:

sin(θ)=t1t=sin(θ)\begin{align*} \sin(\theta) &= \frac{t}{1} \\ t &= \sin(\theta) \end{align*}

Luas dari bangun 1 adalah:

L=12×1×t=sin(θ)2\begin{align*} L &= \frac{1}{2}\times 1\times |t|\\ &= \frac{|\sin(\theta)|}{2} \end{align*}

Nilai mutlak digunakan karena nilai θ\theta dan nilai trignometri dari θ\theta bisa negatif dan luas harus tetap positif

Bangun 2

Bangun 2

Luas dari bangun 2 yang berbentuk juring adalah:

L=θ2π×LLingkaran=θ2π×πr2=θ2π×π=θ2\begin{align*} L &= \frac{|\theta|}{2\pi}\times L_{\text{Lingkaran}}\\ &= \frac{|\theta|}{2\pi}\times\pi r^2\\ &= \frac{|\theta|}{2\pi}\times\pi\\ &= \frac{|\theta|}{2} \end{align*}

Bangun 3

Bangun 3

Pada bangun 3 berlaku:

tan(θ)=t1t=tan(θ)\begin{align*} \tan(\theta) &= \frac{t}{1} \\ t &= \tan(\theta) \end{align*}

Luas bangun ke 3:

L=12×1×t=tan(θ)2\begin{align*} L &= \frac{1}{2}\times 1\times |t|\\ &= \frac{|\tan(\theta)|}{2} \end{align*}

Dari gambar di atas kita tahu bahwa:

Luas Bangun 1Luas Bangun 2Luas Bangun 3sin(θ)2θ2tan(θ)2sin(θ)θtan(θ)\begin{array}{ccc} \text{Luas Bangun 1} &\le \text{Luas Bangun 2} &\le \text{Luas Bangun 3} \\ \\ \dfrac{|\sin(\theta)|}{2} &\le \dfrac{|\theta|}{2} &\le \dfrac{|\tan(\theta)|}{2} \\ \\ |\sin(\theta)| &\le |\theta| &\le |\tan(\theta)| \end{array}

Semua ruas dibagi dengan sin(θ)|\sin(\theta)|

sin(θ)sin(θ)θsin(θ)tan(θ)sin(θ)1θsin(θ)sin(θ)cos(θ)sin(θ)1θsin(θ)sin(θ)cos(θ)sin(θ)1θsin(θ)1cos(θ)\begin{array}{rcl} \dfrac{|\sin(\theta)|}{|\sin(\theta)|} &\le \dfrac{|\theta|}{|\sin(\theta)|} &\le \dfrac{|\tan(\theta)|}{|\sin(\theta)|} \\ \\ 1 &\le \left|\dfrac{\theta}{\sin(\theta)}\right| &\le \dfrac{\left|\dfrac{\sin(\theta)}{\cos(\theta)}\right|}{|\sin(\theta)|} \\ \\ 1 &\le \left|\dfrac{\theta}{\sin(\theta)}\right| &\le \dfrac{|\sin(\theta)|}{|\cos(\theta)||\sin(\theta)|} \\ \\ 1 &\le \left|\dfrac{\theta}{\sin(\theta)}\right| &\le \dfrac{1}{|\cos(\theta)|} \\ \end{array}

limθ0\lim_{\theta \to 0} berarti nilai θ\theta akan mendekati 0 dari positif dan negatif. Jadi nilai θ\theta akan mendekati 0 dari kuadran 1 dan kuadran 4. Pada kuadran 1 dan 4, nilai cos tetap positif sehingga nilai mutlak pada cos(θ)\cos(\theta) tidak dibutuhkan.

Pada kuadran 1, nilai θ\theta dan sin positif sehingga θsin(θ)\frac{\theta}{\sin(\theta)} positif. Pada kaudran 4, nilai θ\theta dan sin sama-sama negatif sehingga θsin(θ)\frac{\theta}{\sin(\theta)} juga positif. Pada kedua kasus nilai sin(θ)θ\frac{\sin(\theta)}{\theta} tetap positif sehingga nilai mutlak tidak dibutuhkan.

Pertidaksamaan kita tuliskan lagi menjadi:

1θsin(θ)1cos(θ)1 \le \frac{\theta}{\sin(\theta)} \le \frac{1}{\cos(\theta)}

Kita ambil limit dari ketiga ruas:

limθ01limθ0θsin(θ)limθ01cos(θ)1limθ0θsin(θ)1cos(0)1limθ0θsin(θ)1\begin{array}{rcl} \lim_{\theta \to 0}1 &\le \lim_{\theta \to 0}\dfrac{\theta}{\sin(\theta)} &\le \lim_{\theta \to 0}\dfrac{1}{\cos(\theta)} \\ \\ 1 &\le \lim_{\theta \to 0}\dfrac{\theta}{\sin(\theta)} &\le \dfrac{1}{\cos(0)} \\ \\ 1 &\le \lim_{\theta \to 0}\dfrac{\theta}{\sin(\theta)} &\le 1 \\ \end{array}

Menrut teorema apit berlaku:

limθ0θsin(θ)=1\lim_{\theta \to 0}\dfrac{\theta}{\sin(\theta)} = 1 \\

Persamaan tersebut bisa kita balik.

limθ0sin(θ)θ=limθ01(θsin(θ))=limθ01limθ0θsin(θ)=11=1\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{\sin(\theta)}{\theta} &= \lim_{\theta\to0}\frac{1}{\left(\dfrac{\theta}{\sin(\theta)}\right)}\\ & =\dfrac{\lim_{\theta\to0}1}{\lim_{\theta\to0}\dfrac{\theta}{\sin(\theta)}}\\ & =\frac{1}{1}\\ & =1 \end{align*}

# Perluasan

# Penambahan Koefisien

Rumus tadi dapat diperluas dengan menambahkan koefisien pada θ\theta.

limθ0sin(aθ)bθ=limθ0(sin(aθ)bθ×aθaθ)=limθ0(sin(aθ)aθ×aθbθ)=limθ0(sin(aθ)aθ)×limθ0(aθbθ)\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{\sin(a\theta)}{b\theta} & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\sin(a\theta)}{b\theta}\times\frac{a\theta}{a\theta}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\sin(a\theta)}{a\theta}\times\frac{a\theta}{b\theta}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\sin(a\theta)}{a\theta}\right)\times\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{b\theta}\right) \end{align*}

Kita misalkan x=aθx=a\theta, saat θ0\theta\to0 maka xa×0x\to a\times 0 atau x0x\to0.

limθ0sin(aθ)bθ=limx0(sin(x)x)×limθ0(aθbθ)=1×limθ0(ab)=ab\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{\sin(a\theta)}{b\theta} & =\lim_{x\to0}\left(\frac{\sin(x)}{x}\right)\times\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{b\theta}\right)\\ & =1\times\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a}{b}\right)\\ & =\frac{a}{b} \end{align*}

Rumus ini juga berlaku versi terbaliknya.

limθ0aθsin(bθ)=limθ0(aθsin(bθ)×bθbθ)=limθ0(bθsin(bθ)×aθbθ)=limθ0(bθsin(bθ))×limθ0(aθbθ)\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{a\theta}{\sin(b\theta)} & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{\sin(b\theta)}\times\frac{b\theta}{b\theta}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{b\theta}{\sin(b\theta)}\times\frac{a\theta}{b\theta}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{b\theta}{\sin(b\theta)}\right)\times\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{b\theta}\right) \end{align*}

Kita misalkan x=aθx=a\theta, saat θ0\theta\to0 maka xa×0x\to a\times 0 atau x0x\to0.

limθ0aθsin(bθ)=limx0(xsin(x))×limθ0(aθbθ)=1×limθ0(ab)=ab\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{a\theta}{\sin(b\theta)} & =\lim_{x\to0}\left(\frac{x}{\sin(x)}\right)\times\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{b\theta}\right)\\ & =1\times\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a}{b}\right)\\ & =\frac{a}{b} \end{align*}

# Perbandingan Sin dengan Sin

Perluasan lain dari rumus ini adalah perbandingan sin dengan sin.

limθ0sin(aθ)sin(bθ)=limθ0(sin(aθ)sin(bθ)×aθaθ×bθbθ)=limθ0(sin(aθ)aθ×aθbθ×bθsin(bθ))=limθ0(sin(aθ)aθ)limθ0(aθbθ)limθ0(bθsin(bθ))\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{\sin(a\theta)}{\sin(b\theta)} & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\sin(a\theta)}{\sin(b\theta)}\times\frac{a\theta}{a\theta}\times\frac{b\theta}{b\theta}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\sin(a\theta)}{a\theta}\times\frac{a\theta}{b\theta}\times\frac{b\theta}{\sin(b\theta)}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\sin(a\theta)}{a\theta}\right)\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{b\theta}\right)\lim_{\theta\to0}\left(\frac{b\theta}{\sin(b\theta)}\right) \end{align*}

Sekarang kita bisa menggunakan perluasan rumus ini yang kita temukan sebelumnya.

limθ0sin(aθ)sin(bθ)=limθ0(sin(aθ)aθ)limθ0(aθbθ)limθ0(bθsin(bθ))=aa×limθ0(ab)×bb=1×ab×1=ab\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{\sin(a\theta)}{\sin(b\theta)} & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\sin(a\theta)}{a\theta}\right)\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{b\theta}\right)\lim_{\theta\to0}\left(\frac{b\theta}{\sin(b\theta)}\right)\\ & =\frac{a}{a}\times\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a}{b}\right)\times\frac{b}{b}\\ & =1\times\frac{a}{b}\times1\\ & =\frac{a}{b} \end{align*}

# Rumus limθ0tan(θ)θ\lim_{\theta\to 0} \frac{\tan(\theta)}{\theta}

Rumus ini dapat kita selesaikan dengan hanya mengubah tan menjadi perbandingan sin dan cos.

limθ0tan(θ)θ=limθ0(sin(θ)cos(θ))θ=limθ0sin(θ)cos(θ)θ\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{\tan(\theta)}{\theta} & =\lim_{\theta\to0}\frac{\left(\dfrac{\sin(\theta)}{\cos(\theta)}\right)}{\theta}\\ & =\lim_{\theta\to0}\frac{\sin(\theta)}{\cos(\theta)\theta} \end{align*}

Kita bisa menggunakan rumus limθ0sin(θ)θ\lim_{\theta\to 0} \frac{\sin(\theta)}{\theta} yang kita temukan untuk menyelesaikan rumus ini.

limθ0tan(θ)θ=limθ0sin(θ)cos(θ)θ=limθ0((sin(θ)θ)(1cos(θ)))=limθ0(sin(θ)θ)limθ0(1cos(θ))=1×1cos(0)=1×11=1\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{\tan(\theta)}{\theta} & =\lim_{\theta\to0}\frac{\sin(\theta)}{\cos(\theta)\theta}\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\left(\frac{\sin(\theta)}{\theta}\right)\left(\frac{1}{\cos(\theta)}\right)\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\sin(\theta)}{\theta}\right)\lim_{\theta\to0}\left(\frac{1}{\cos(\theta)}\right)\\ & =1\times\frac{1}{\cos(0)}\\ & =1\times\frac{1}{1}\\ & =1 \end{align*}

Rumus ini bisa kita balik.

limθ0θtan(θ)=limθ01(tan(θ)θ)=limθ01limθ0tan(θ)θ=11=1\begin{align*}\lim_{\theta\to0}\frac{\theta}{\tan(\theta)} & =\lim_{\theta\to0}\frac{1}{\left(\dfrac{\tan(\theta)}{\theta}\right)}\\ & =\dfrac{\lim_{\theta\to0}1}{\lim_{\theta\to0}\dfrac{\tan(\theta)}{\theta}}\\ & =\frac{1}{1}\\ & =1 \end{align*}

# Perluasan

Perluasan rumus ini juga mirip perluasan rumus sebelumnya.

# Penambahan Koefisien

Rumus tadi dapat diperluas dengan menambahkan koefisien pada θ\theta.

limθ0tan(aθ)bθ=limθ0(tan(aθ)bθ×aθaθ)=limθ0(tan(aθ)aθ×aθbθ)=limθ0(tan(aθ)aθ)×limθ0(aθbθ)\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{\tan(a\theta)}{b\theta} & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\tan(a\theta)}{b\theta}\times\frac{a\theta}{a\theta}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\tan(a\theta)}{a\theta}\times\frac{a\theta}{b\theta}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\tan(a\theta)}{a\theta}\right)\times\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{b\theta}\right) \end{align*}

Kita misalkan x=aθx=a\theta, saat θ0\theta\to0 maka xa×0x\to a\times 0 atau x0x\to0.

limθ0tan(aθ)bθ=limx0(tan(x)x)×limθ0(aθbθ)=1×limθ0(ab)=ab\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{\tan(a\theta)}{b\theta} & =\lim_{x\to0}\left(\frac{\tan(x)}{x}\right)\times\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{b\theta}\right)\\ & =1\times\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a}{b}\right)\\ & =\frac{a}{b} \end{align*}

Rumus ini juga berlaku versi terbaliknya.

limθ0aθtan(bθ)=limθ0(aθtan(bθ)×bθbθ)=limθ0(bθtan(bθ)×aθbθ)=limθ0(bθtan(bθ))×limθ0(aθbθ)\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{a\theta}{\tan(b\theta)} & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{\tan(b\theta)}\times\frac{b\theta}{b\theta}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{b\theta}{\tan(b\theta)}\times\frac{a\theta}{b\theta}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{b\theta}{\tan(b\theta)}\right)\times\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{b\theta}\right) \end{align*}

Kita misalkan x=aθx=a\theta, saat θ0\theta\to0 maka xa×0x\to a\times 0 atau x0x\to0.

limθ0aθtan(bθ)=limx0(xtan(x))×limθ0(aθbθ)=1×limθ0(ab)=ab\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{a\theta}{\tan(b\theta)} & =\lim_{x\to0}\left(\frac{x}{\tan(x)}\right)\times\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{b\theta}\right)\\ & =1\times\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a}{b}\right)\\ & =\frac{a}{b} \end{align*}

# Perbandingan Tan dengan Tan

Perluasan lain dari rumus ini adalah perbandingan tan dengan tan.

limθ0tan(aθ)tan(bθ)=limθ0(tan(aθ)tan(bθ)×aθaθ×bθbθ)=limθ0(tan(aθ)aθ×aθbθ×bθtan(bθ))=limθ0(tan(aθ)aθ)limθ0(aθbθ)limθ0(bθtan(bθ))\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{\tan(a\theta)}{\tan(b\theta)} & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\tan(a\theta)}{\tan(b\theta)}\times\frac{a\theta}{a\theta}\times\frac{b\theta}{b\theta}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\tan(a\theta)}{a\theta}\times\frac{a\theta}{b\theta}\times\frac{b\theta}{\tan(b\theta)}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\tan(a\theta)}{a\theta}\right)\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{b\theta}\right)\lim_{\theta\to0}\left(\frac{b\theta}{\tan(b\theta)}\right) \end{align*}

Sekarang kita bisa menggunakan perluasan rumus ini yang kita temukan sebelumnya.

limθ0tan(aθ)tan(bθ)=limθ0(tan(aθ)aθ)limθ0(aθbθ)limθ0(bθtan(bθ))=aa×limθ0(ab)×bb=1×ab×1=ab\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{\tan(a\theta)}{\tan(b\theta)} & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\tan(a\theta)}{a\theta}\right)\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{b\theta}\right)\lim_{\theta\to0}\left(\frac{b\theta}{\tan(b\theta)}\right)\\ & =\frac{a}{a}\times\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a}{b}\right)\times\frac{b}{b}\\ & =1\times\frac{a}{b}\times1\\ & =\frac{a}{b} \end{align*}

# Rumus Perbandingan Sin dan Tan

Dua rumus yang kita temukan sebelumnya bisa kita gabungkan ubtuk membuat rumus perbandingan sin dengan tan.

limθ0sin(aθ)tan(bθ)=limθ0(sin(aθ)tan(bθ)×aθaθ×bθbθ)=limθ0(sin(aθ)aθ×aθbθ×bθtan(bθ))=limθ0(sin(aθ)aθ)limθ0(aθbθ)limθ0(bθtan(bθ))=aa×limθ0(aθbθ)×bb=1×ab×1=ab\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{\sin(a\theta)}{\tan(b\theta)} & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\sin(a\theta)}{\tan(b\theta)}\times\frac{a\theta}{a\theta}\times\frac{b\theta}{b\theta}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\sin(a\theta)}{a\theta}\times\frac{a\theta}{b\theta}\times\frac{b\theta}{\tan(b\theta)}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\sin(a\theta)}{a\theta}\right)\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{b\theta}\right)\lim_{\theta\to0}\left(\frac{b\theta}{\tan(b\theta)}\right)\\ & =\frac{a}{a}\times\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{b\theta}\right)\times\frac{b}{b}\\ & =1\times\frac{a}{b}\times1\\ & =\frac{a}{b} \end{align*}

Terdapat juga rumus perbandingan tan dengan sin.

limθ0tan(aθ)sin(bθ)=limθ0(tan(aθ)sin(bθ)×aθaθ×bθbθ)=limθ0(tan(aθ)aθ×aθbθ×bθsin(bθ))=limθ0(tan(aθ)aθ)limθ0(aθbθ)limθ0(bθsin(bθ))=aa×limθ0(aθbθ)×bb=1×ab×1=ab\begin{align*}\lim_{\theta\to0}\frac{\tan(a\theta)}{\sin(b\theta)} & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\tan(a\theta)}{\sin(b\theta)}\times\frac{a\theta}{a\theta}\times\frac{b\theta}{b\theta}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\tan(a\theta)}{a\theta}\times\frac{a\theta}{b\theta}\times\frac{b\theta}{\sin(b\theta)}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\tan(a\theta)}{a\theta}\right)\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{b\theta}\right)\lim_{\theta\to0}\left(\frac{b\theta}{\sin(b\theta)}\right)\\ & =\frac{a}{a}\times\lim_{\theta\to0}\left(\frac{a\theta}{b\theta}\right)\times\frac{b}{b}\\ & =1\times\frac{a}{b}\times1\\ & =\frac{a}{b} \end{align*}

# Rumus limθ0cos(θ)1θ\lim_{\theta\to 0} \frac{\cos(\theta)-1}{\theta}

Pertama, kita bisa mengalikan sekawan pembilan.

limθ0cos(θ)1θ=limθ0(cos(θ)1θ×cos(θ)+1cos(θ)+1)=limθ0cos(θ)21θ(cos(θ)+1)\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{\cos(\theta)-1}{\theta} & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\cos(\theta)-1}{\theta}\times\frac{\cos(\theta)+1}{\cos(\theta)+1}\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\frac{\cos(\theta)^{2}-1}{\theta(\cos(\theta)+1)} \end{align*}

Sekarang pembilang seperti mempunyai hubungan dengan identitas phytagoras.

sin(θ)2+cos(θ)2=1sin(θ)2=1cos(θ)2sin(θ)2=cos(θ)21\begin{align*} \sin(\theta)^{2}+\cos(\theta)^{2} & =1\\ \sin(\theta)^{2} & =1-\cos(\theta)^{2}\\ -\sin(\theta)^{2} & =\cos(\theta)^{2}-1 \end{align*}

Kita masukkan kembali persamaan tadi.

limθ0cos(θ)1θ=limθ0cos(θ)21θ(cos(θ)+1)=limθ0sin(θ)2θ(cos(θ)+1)=limθ0sin(θ)sin(θ)θ(cos(θ)+1)\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{\cos(\theta)-1}{\theta} & =\lim_{\theta\to0}\frac{\cos(\theta)^{2}-1}{\theta(\cos(\theta)+1)}\\ & =\lim_{\theta\to0}\frac{-\sin(\theta)^{2}}{\theta(\cos(\theta)+1)}\\ & =\lim_{\theta\to0}\frac{-\sin(\theta)\sin(\theta)}{\theta(\cos(\theta)+1)} \end{align*}

Kita bisa menggunakan rumus limθ0sin(θ)θ\lim_{\theta\to 0} \frac{\sin(\theta)}{\theta} yang kita temukan untuk menyelesaikan persamaan ini.

limθ0cos(θ)1θ=limθ0sin(θ)sin(θ)θ(cos(θ)+1)=limθ0((sin(θ)θ)(sin(θ)cos(θ)+1))=limθ0(sin(θ)θ)limθ0(sin(θ)cos(θ)+1)=1×sin(0)cos(0)+1=1×01+1=1×0=0\begin{align*} \lim_{\theta\to0}\frac{\cos(\theta)-1}{\theta} & =\lim_{\theta\to0}\frac{-\sin(\theta)\sin(\theta)}{\theta(\cos(\theta)+1)}\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\left(\frac{\sin(\theta)}{\theta}\right)\left(\frac{-\sin(\theta)}{\cos(\theta)+1}\right)\right)\\ & =\lim_{\theta\to0}\left(\frac{\sin(\theta)}{\theta}\right)\lim_{\theta\to0}\left(\frac{-\sin(\theta)}{\cos(\theta)+1}\right)\\ & =1\times\frac{-\sin(0)}{\cos(0)+1}\\ & =1\times\frac{-0}{1+1}\\ & =1\times0\\ & =0 \end{align*}

# Kesimpulan

limθ0θsin(θ)=1limθ0sin(θ)θ=1limθ0sin(aθ)bθ=ablimθ0aθsin(bθ)=ablimθ0θtan(θ)=1limθ0tan(θ)θ=1limθ0tan(aθ)bθ=ablimθ0aθtan(bθ)=ablimθ0sin(aθ)tan(bθ)=ablimθ0tan(aθ)sin(bθ)=ablimθ0cos(θ)1θ=0\begin{align*} \lim_{\theta \to 0}\dfrac{\theta}{\sin(\theta)} &= 1 \\ \lim_{\theta\to0}\frac{\sin(\theta)}{\theta} &= 1\\ \lim_{\theta\to0}\frac{\sin(a\theta)}{b\theta} & = \frac{a}{b}\\ \lim_{\theta\to0}\frac{a\theta}{\sin(b\theta)} & =\frac{a}{b}\\ \lim_{\theta \to 0}\dfrac{\theta}{\tan(\theta)} &= 1 \\ \lim_{\theta\to0}\frac{\tan(\theta)}{\theta} &= 1\\ \lim_{\theta\to0}\frac{\tan(a\theta)}{b\theta} & = \frac{a}{b}\\ \lim_{\theta\to0}\frac{a\theta}{\tan(b\theta)} & =\frac{a}{b}\\ \lim_{\theta\to0}\frac{\sin(a\theta)}{\tan(b\theta)} &=\frac{a}{b}\\ \lim_{\theta\to0}\frac{\tan(a\theta)}{\sin(b\theta)} &=\frac{a}{b}\\ \lim_{\theta\to0}\frac{\cos(\theta)-1}{\theta} & =0\\ \end{align*}